لسان الملك سپهر
مقدمه 5
ناسخ التواريخ ( زندگانى پيامبر ) ( فارسي )
عذر بدتر از گناه با عرض پوزش از خوانندگان گرامى ، اعلام مىدارد كه با همه وسواس ودقتى كه به كار رفت ن با وجود اين اغلاطى در چاپ حاضر مشاهده مىشود كه مىتوان بخش اعظم آن را غلط ندانست چرا كه وفادارى به ضبط مؤلف - مرحوم لسان الملك سپهر - از طرف مصحح بوده ، با اين همه براى روشن شدن مطلب ، اغلاط موجود را به چند دسته مىتوان تقسيم كرد : 1 - اغلاط مطبعهاى مانند " جننش " ر ص 237 س 14 كه صحيح آن " جنبش " است و يا " تبلغ در ص 382 ، س 14 كه صحيح آن " تبليغ " است وايضا " خوب " در ص 602 س 15 كه صحيح آن " خواب " است . و اين گونه اغلاط مطبعهاى ناشى از بىدقتى چشم نيمكور مصحح است كه خوشبختانه موارد آن زياد نيست . 2 - اغلاطى كه به ظاهر غلط است ولى در معنى غلط نيست ، زيرا اين گونه اغلاط ناشى از ضبط مؤلف كه خود در تأليف اثر بارها به اختلاف ضبط خود با منابع ديگر سخن گفته مانند : " نعمان بن عمرو بن رفاعه " ر ص 741 ، و به دنبال آن مىگويد : ديگران آن را " نعيمان " نوشتهاند . مصحح نيز به دليل وفادارى به ضبط مؤلف ناگزير به پذيرش اين خطاها شد . اما به هنگام استخراج اعلام متوجه اين نكته شد كه مرحوم سپهر در برخى موارد ، يك اسم را به دو صورت ضبط نموده است و براى پرهيز از هرگونه خطا ، آن اسامى را با منابع معتبر ديگرى همچون : مغازى واقدى ، طبقات ابن سعد ، تاريخ طبرى والكامل ابن اثير مقابله نمود و در هر مورد كه اختلاف را مشاهده كرد ، ضبط مرحوم لسان الملك را در اين مقوله در ستون خطا ( گر چه خطا نيست ) وضبط مؤلفان ياد شده را در ستون صواب آورده است . گرچه گاه اختلاف ضبط اسامى ميان منابع ياد شده نيز موجود است مانند : جريش ، ضبط لسان الملك سپهر در نسخه ما ، در مغازى : حريش و در طبقات : حريس آمده است . وموارد ديگر مانند : عتبة بن غروان ص 467 ، س 22 كه در منابع ذكر شده : عتبة بن غزوان ضبط شده است و يا مجلل بن عبد الله ص 469 ، س 7 در منابع ياد شده : محلل بن عبد الله ضبط شده است و اين گونه اغلاط ظاهرى ناشى از اختلاف ضبط اسامى است ،